“ Dit is stap één."

Klimaat Master

Sjoerd Miedema

boer, met koeien voor vlees en melk, paarden, schapen en kippen en een klein deel akkerbouw

voorkomen van CO2 uitstoot door het vernatten van veenweide

Nattere veenweide betekent minder CO2-uitstoot en meer euro’s Doe je laarzen maar aan, als je na een bui het land van boer Sjoerd Miedema op wil lopen. Want dan is het er heel nat. Door het grondwaterpeil hoger te maken dan normaal, voorkomt Sjoerd dat het veen oxideert en CO2-uitstoot. “Ik kan de hooiwagen niet te zwaar beladen, anders kiepert hij om op de zompige grond,” zegt Sjoerd. “Maar dat heb ik er graag voor over. We moeten de koolstof niet de lucht in laten vliegen, maar vastleggen.” De credits voor de hoeveelheid vastgelegde CO2 verkoopt Sjoerd aan een bedrijf dat CO2-uitstoot wil verminderen. ‘Valuta voor veen’ heet het systeem. Drie jaar geleden deed de Friese Milieu Federatie mee aan een excursie naar Oostenrijk, waar ze met dit systeem experimenteerden. “Dat is echt iets voor mij” zei Sjoerd direct. Hij heeft een eigen peilvak en zijn land grenst aan natuurgebied. “Dus er komen geen buren klagen over de nattigheid”, lacht Sjoerd. Hij maakt het slootwaterpeil zo hoog dat het water via de greppels het land oploopt. Daardoor blijft het veen nat en wordt bodemdaling voorkomen.

“Dit is de start van beloning van duurzame landbouw. Mooi dat goed boeren ook een keer beloond wordt!”

De Friese Milieu Federatie regelt de verkoop van de CO2-credits. Een deel is verkocht aan een bedrijf dat pallets en plastic verpakkingen maakt. Sjoerd: “Ze hadden de eigen CO2-uitstoot al met zeventig procent teruggebracht, maar voor die laatste dertig procent kwamen ze bij mij. “Valuta voor veen’ is absoluut kopieerbaar,” zegt Sjoerd. “Nu er een verdienmodel aan zit, willen met name jonge boeren graag meedoen. De nattere weide brengt wat minder gras op, maar dat wordt ruimschoots goedgemaakt door de credits”. Sjoerd krijgt 70 euro per ton CO2. Dat betekent een kleine duizend euro per hectare per jaar.

Het jongetje in mij werd weer wakker “Mijn liefde voor de grutto zit diep, al van kinds af aan. Maar toen ik boer werd, wilde ik vooral geld verdienen. Tussen mijn achttiende en mijn dertigste was ‘make money’ mijn credo. Ik deed een opleiding in Californië en het was mijn droom om heel veel koeien te hebben. Vogels vond ik leuk als hobby. Maar toen begon ik met een extensiveringsslag met de bedoeling om later weer te intensiveren. Maar dat laatste heb ik nooit gedaan. Toen ik grond erbij had gekocht, bleken daar overal vogels te zitten. Toen dacht ik, ‘potverdorie, dat is leuk’. En ik kon subsidie krijgen voor natuurvriendelijk beheer. Het jongetje in mij werd weer wakker. Nu weet ik dat we toe moeten naar een landbouwinclusieve natuur, in plaats van andersom.”

Sjoerd is de eerste boer in Nederland die door peilververhoging in het veen met een erkende methodiek CO2-certificaten gaat produceren. Inmiddels wordt in vijf provincies gewerkt aan tien vervolgprojecten. Zij maken onderdeel uit van een landelijk platform van de Natuur- en Milieufederaties:

“Er is absoluut een link met het Klimaatakkoord, want nattere veenweides zorgen voor veel minder CO2-uitstoot. Dit is stap één. Andere mestverwerking en grondbewerking waarbij je de grond niet keert, worden samen stap twee. Dan gaan we koolstof vastleggen, in plaats van minder uitstoten. We moeten de grond met rust laten. We hebben een robuust systeem nodig. We kunnen echt minder koeien houden in Nederland. We hoeven geen zeventig procent van de melk te exporteren. Dat is nergens goed voor. Het klinkt als goed voor de portemonnee, maar dat is het niet. Als je de milieu-impact erbij rekent, kan het nooit uit. Ik ben echt van mening dat de consument aan zet is. De beweging moet gemaakt worden. Wij als boeren kunnen wat scheef is gegaan, recht zetten. Mensen die op vliegvakantie gaan, laten bomen planten als compensatie. Je kan ook een boer financieren om CO2 vast te leggen.”

“Nu weet ik dat we toe moeten naar een landbouwinclusieve natuur, in plaats van andersom.”

Koolstof vastleggen, in plaats van minder uit stoten Sjoerd heeft plannen voor de toekomst die nog een stuk verder gaan. Hij wil het bemestingssysteem veranderen. “We moeten af van drijfmest, want daardoor vervliegt ammoniak. We gaan terug naar de ouderwetse gescheiden mest.” Als Sjoerd zijn stal gaat renoveren, wil hij graag een moderne mestscheider, zodat hij de natte en de droge fractie van de mest apart kan uitrijden. “Dan maken we echt meters. Dan gaan we koolstof vastleggen, in plaats van minder uit stoten. Dat is mijn droom. We hebben het afgelopen jaar al uitgeprobeerd: eerst de natte fractie uitrijden en daarna de vaste delen mengen met water. Dat was veel werk. Het viel niet mee om die koek weer los te krijgen,” zucht Sjoerd.

Die ganzen zijn een toonbeeld van de kracht van de natuur Sjoerds land leunt tegen een gebied van Staatsbosbeheer aan. Het barst er van de ganzen. “Je kan het een ganzenplaag noemen, maar ik vind het een toonbeeld van de kracht van de natuur. De weidevogels hebben dankzij de ganzen weinig last van roofvogels. Die durven namelijk minder met die sterke ganzen in de buurt. Zo is het systeem beter in balans. En de ganzen eten de slakken op, die de leverbotziekte zouden kunnen overbrengen. We willen ook kruiden telen als natuurlijk ontwormingsmiddel, maar dat lukt steeds niet in de weide. Daarom zaaien we binnenkort graan met kruiden. Goed voor de gezondheid van het land en mijn vee.”


CO2 Winst: nattere weide voorkomt 14 ton CO2-uitstoot per hectare per jaar. Dat levert de melkveehouder zo’n kleine 1000 euro per hectare per jaar op.

IEDEREEN DOET WAT

WAAROM SCHOON

VRIENDEN VAN SCHOON

CONTACT

Share this page